BİROL EKER
BİLGİ İŞLEM MÜDÜRÜ

Dünyada Dijital Dönüşüm kavramları,

Nesnelerin İnterneti (IoT), Sanayi 4.0, Toplum 5.0, Yapay Zeka ve Big Data

       Dijital dünyadaki değişim birçok alanda olduğundan daha hızlı gerçekleşmektedir. Bu değişimin takip edilmesi ancak bu hıza ayak uydurarak mümkün olabilecektir.

    Sanayi 4.0 (Industry 4.0), Toplum 5.0 (Society 5.0), Nesnelerin İnterneti (IoT-Internet of Things),Yapay Zeka (Artificial Intelligence - AI) gibi günümüz dijital dünyasında telaffuz edilen kavramlarla yaşantımıza giren ve gelişmekte olan ileri teknolojiler iş yapış biçimlerimizi muazzam bir şekilde değiştirmektedir.

 

4.Sanayi devrimi - Sanayi 4.0 Nedir ?

      Dördüncü Sanayi devrimi olarak görülen Sanayi 4.0, üretim ve otomasyonu bilişim ve iletişim teknolojilerinin bir fonksiyonu haline getiren, iş süreçlerinde yatay entegrasyonu, veri kullanımında Buluta değin dikey veri alış-veriş modellerini kullanmayı öngören yeni bir endüstri modelidir.  

Sanayi  4.0 sürecine herkesin bildiği 1.,2. ve 3. Devrim süreçlerinden geçilerek gelinmiştir.

  • 1.Sanayi devrimi (Buharlı Makinaların Sanayide kullanılması)
  • 2.Sanayi devrimi (Elektrik Enerjisinin Sanayide kullanılması)
  • 3.Sanayi devrimi (Bilgisayarlar ve Dijital teknoloji ürünlerinin sanayide kullanılması)

            Sanayi 4.0'ın  2011 yılında Almanya Hannover'de ilk tohumları atıldı. Sanayi 4.0 ile yıllık üretimdeki verimlilik kazancının %6-7 arasında bir artış sağlaması, mühendislik giderlerinde %30, Enerjide %70 tasarruf sağlaması hedeflenmektedir. Bu süreçte öncelikle ihracat potansiyeli olan yerli üreticiye destek vermenin çok önemli olduğu belirtilmektedir.

     Verimlilik, istikrar, nitelik, yüksek yaşam standartları, akıllı tasarım, büyük veri, nesnelerin interneti gibi anahtar sözcükleri olan bu model, şu anda Almanya, ABD ve diğer Avrupa ülkelerinin üzerinde odaklandığı konuların başında gelmektedir. Diğer yandan Sanayi 4.0' a ucuz emek ve kopya edilmiş bilgiye dayalı kitlesel üretiminin önüne set çekebilmek için batı ülkelerinin kişiye özel nitelikli tasarımı öne çıkardığı bir model olarak da bakılabilir.

             4.Sanayi devrimi insanlığın daha önceden yaşamış olduğu hiçbir şeye benzememektedir. İnanılmaz büyüklükteki veri, Robotik sistemler, 3D yazıcılar ve nano teknoloji yaşam biçimimizde değişiklikler yapmaktadır. Dünya 4.Sanayi devrimine hızla adapte olurken Türkiye orta-gelir kuşağı denilen alandan bir an önce çıkarak bu adaptasyon sürecine dahil olmalıdır. Günümüz çağı bilgiyi üreten, kullanan ve bilgi ile gelişen bir çağdır. 4.Sanayi devriminde Türkiye'de değişimin en önemli aktörleri Kamu, siyaset, üniversiteler ve büyük sanayiciler olacaktır. Her ne kadar Kobiler de bu değişim sürecinde yer alacaksa da değişimin göreceli olarak daha sonra gerçekleşeceği düşünülmektedir.

    Bilişim teknolojilerinin üretimi ve yaygınlaştırılması konusunda dünya hızına bakıldığında Türkiye olarak yavaş kaldığımız söylenebilir.

    Dünyanın her alanında teknolojide çok büyük bir rekabet süregelmektedir. Bu rekabet çerçevesinde özellikle AB Ülkeleri Nesnelerin İnterneti ve dijital teknolojilere çok önem vermektedir. Bugünün CEO ları dijital süreç yönetimlerinden haberdar olan, süreç yönetimlerini bilen, dijital konuşabilen, dijital ortamlarda var olup aktif rol oynayan kişiler olmak zorundadır.

    Bu çerçevede şirketlerin ve kurumların değişimi, yönetilmesi için dönüşüm ve dijitalleşme çok önemlidir. Ancak dijitalleşme sayesinde verimlilik ve inovatif iş modelleri ortaya konabilmektedir.

TÜSİAD' ın Türkiye'de Dijital Değişime CEO Bakışı Raporu” bu konuda yapılmış kapsamlı bir çalışmadır.

http://tusiad.org/tr/basin-bultenleri/item/download/7641_a3ae64fb37bc9ce163707c5253ab5339

     Kurum ve kuruluşların bu dijital dönüşüm sürecinde mutlaka “kurumsal dijital stratejilerinin” olması ve bu stratejilerin hedef olarak konulması gerekmektedir.

      Sanayi 4.0 değişiminin Büyüme, Verimlilik, Yatırım ve İstihdam konularına büyük etkisi olacaktır. Sanayi 4.0 ile kendini yöneten fabrikalar ortaya çıkacak, dijital dönüşüm ile sanılanın aksine toplum ekonomisinin büyümesi sebebiyle istihdam konusunda önemli artışlar sağlayacaktır. Teknoloji ile bütünleşmiş insan beyni ve bu stratejileri besleyecek insan kaynağımız dijital dönüşüm için çok önemlidir.

   Gençlerimizi 21.yüzüyıl becerileri ile donatmak ve dijital teknoloji ile bütünleşik insan beyinleri oluşturmak amacıyla, yabancı dili çok iyi bilen analitik, yenilikçi, yaratıcı ve dijital okur yazarlık gibi yetenekleri kazandıracak eğitim modelleri geliştirmeli ve yaşam boyu eğitimin önemli olduğunu düşünerek hareket etmeliyiz. Dijital dönüşüm perspektifinde baktığımızda bu dönüşüme insan kaynağı sağlayacak, Mevcut Mühendislik Bilimlerinin yanı sıra, Matematik, Analitik, Fizik bilimleri eğitimlerimize daha çok önem verilmelidir.

  Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımızca Sanayi 4.0'ın Türkiye'deki karşılığı “Sayısal Dönüşüm Platformu” olarak tanımlanmaktadır. Bu tanıma uygun olarak kendi dinamiklerimiz içerisinde yenilikçi teknolojiler üretmeliyiz, inovasyonu gerçek manada yapmalıyız, başkalarının ürettiği teknolojileri al kullan yapmak yerine, öncelikle kendi dijital çözümlerimizi ve yazılımlarımızı üretmeliyiz, yenilikçi teknolojileri üretecek beyin gücü yetiştirmeliyiz, kendi ekosistemimiz içerisinde kendimize has çözümler üretmeliyiz, dijital altyapımızı daha yukarılara çıkarmalıyız aynı zamanda Siber güvenliğe çok önem vermeliyiz. (Siber saldırılara maruz kalınarak, üretimdeki bir sayısal dünyayı kilitlemek çok önemli sonuçlara yol açacaktır)

Yapay Zeka - Artificial Intelligence (AI) ve IoT (İnternet Of Things) – Nesnelerin interneti :

   Harvard Üniversitesinde “Computer Science” dersi 1.Sınıflar arasında en popüler ders olarak yer alırken, Stanford Üniversitesinde “Machine Learning” dersi açılıyor ve bu derslerin günümüz teknolojileri için önemli dersler olacağı öngörülmektedir.

  Nesnelerin İnterneti ve Yapay Zeka algoritmalarında, makinaların kendi kendine öğrenmesi için ilk kural kendi kendine sınıflandırma modelidir. Bu algoritmalarda makinaların öğrenme süreci,

  • Sınıflandırma
  • Kümeleme
  • Sıralama
  • Regresyon aşamaları ile kurgulanmaktadır.            

Yapay Zeka (AI) – Enerji ve Sağlık sektörlerinde ön plana çıkıyor. Problemi önceden algılayıp ona uygun algoritmalar ile matematiği kullanan yapılar geliştiriliyor. Örneğin, belirli semptomlara sahip olan bir hastanın tahmin edilen hastalığı geçirme olasılığına göre önceden önlem alınması bildiriliyor. (Tahmin Algoritmaları)

             Otonom Robotlar, önleyici bakım, bir şey bozulmadan bozulacağını tahmin ederek önceden önlem alacak şekilde bir kurgu ile hareket ediyor.

Society 5.0 (Toplum 5.0)  :

Japonya'da ortaya çıkan bu kavram, yaşama ve çalışma konusunda daha akıllı ve verimli yollar oluşturmak için sayısallaştırma gücünden faydalanmayı ve yaşlanan insan nüfusunun güncel yaşamın zorluklarına daha iyi karşı koymasını içeriyor.

Toplum 5.0 Kavramı tek başına değil, Sanayi 4.0, Nesnelerin İnterneti, Büyük veri ve Akıllı Şehirler kavramları ile bütünleşik olarak anlam kazanıyor, birbirlerini bütünleyerek toplumsal yaşamda yer alıyor.

Toplum 5.0' da Siber Güvenlik ve Kişisel data analizlerinin kullanılması önem kazanırken, Akıllı Şehirler kavramı ve Sanayi 4.0 kavramı birleştiriliyor. Akıllı şehirciliğin odağında insan var, insanların yaşam kalitesini artırmak için çalışmalar yapılıyor. Nesnelerin İnterneti, Yapay Zeka, Sanayi 4.0 ve Toplum 5.0 ürünlerinin günümüz akıllı şehirlerinde kullanılabilmesi için en önemli argüman verinin merkezi bir yapıda birleştirilmesi ve bu birleştirme neticesinde,  Büyük Veri adını verilen bu verin kümesinin analiz edilmesi ve yorumlanması ile bu kavramlara hizmet eden uygulamalar günlük yaşantımızda karşımıza çıkmaya başlıyor. Örnek verecek olursak, Akıllı Şehir kavramı ile akıllı şebeke ve iletişim yapısı da ortaya çıkıyor. Akıllı şebeke ve iletişim altyapısı, ulaşım, EDS sistemi değişen trafik panoları, su şebekeleri gibi akıllı şehircilik konseptinde hayatımızı kolaylaştıracak uygulamalar hızla yaygınlaşıyor.

    Bütün dünyada her şeyin ağ teknolojileri içerisinde geliştiği bir döneme girdik, günümüzdeki dönemde en doğru yapıların bu ağ yapılanmaları üzerindeki akışkanlıklar ile ilerleyeceği öngörülüyor. Ağ yapılarında akışkanlığın en doğru şekilde belirlenmesi ile sürdürülebilirlik devam edebilecektir. Dijital dönüşümde Proof of Concept çalışmaları önem kazanıyor. Bu çalışmalar neticesinde günümüz firmalarının 3 ufkunun olması gerektiği söyleniyor,

  • 1.Horizon One : Kendi işimizi ne şekilde yapıp geliştireceğimizin bilinmesi
  • 2.Horizon Two : Hemen sistemin içerisinde kırılım yaratacak bir şekilde sistem içine koyabileceğimiz bir şey var mı
  • 3.Horizon Three : Teori seviyesinde olsa dahi teknolojik olarak neler yapılabilir konusuna firmaların bütçe ayırması çok önemli.

    Bunların yanı sıra, sanayide ve toplumda Prediction (Tahmin) Algoritmaları giderek önem kazanmaktadır.

      İMMİB olarak biz bu gelişmelerin neresindeyiz?

   Teknolojiyi ve teknolojideki dijital dönüşümü çok yakından takip eden Genel Sekreterliğimiz ve Bilgi İşlem Şubemiz bu kavramlar ışığında birçok başarılı ve öncü projelerde yer almıştır ve üyelerimizin gelişen ihtiyaçları doğrultusunda almaya devam etmektedir. İhracatçı Birlikleri içerisinde, Sanallaştırma ve Bulut Bilişim teknolojilerini kullanan ilk Genel Sekreterlik İMMİB' dir.

        İMMİB' in kurum içi iletişimini sağlayan, kendi yazılımımız olan İntranet Sistemimiz birçok uygulama ve yazılımı içerisinde barındıran ve İhracatçı Birlikleri içerisindeki tek intranet sistemdir. İntranet sistemimizle entegre, İş Takip Sistemi, Online beyanname ve vekaletname işlemleri, Dahilde İşleme İzin belgesi raporlama ve takip, yeşil pasaport online başvuru sistemi, e-ticaret sitelerine üyelik başvuru yazılımı başta olmak üzere birçok kurum içi uygulama ve yazılımlarımız bulunmaktadır.

  2015 senesinde İMMİB bünyesindeki mail sistemi Office 365 Platformu ile bulut altyapısına taşınarak, performans, verimlilik ve yüksek erişim sağlanmıştır.

  https://customers.microsoft.com/en-us/story/immib-office365-nonprofit-turkey-makronet

        Fuar Destek yazılımı, Satınalma ve Ödeme Sistemi yazılımı öncüsü olduğumuz projelerden birkaçıdır. İMMİB' in geliştirmiş olduğu ve kendi sunucularımızda yayınladığımız birçok web sitemiz, kurum içi kaynaklarımız kullanılarak hayata geçirilmiştir.

        Günümüz Bilişim dünyası altyapıları, bulut sistemler üzerinde veya  on-premise yapılarımız ile birlikte çalışan hybrid sistemler olarak kurgulanmakta, alışılagelmiş eski tip konvansiyonel Bilişim Sistemlerinden farklı olarak, en yeni De-Duplice teknikleri ile verinin kaynağında tekilleştirilerek küçültülmesini ve  hızlı erişim sağlayan, birçok sunucu ile yapılan işlemleri Hyper Converge teknolojileri kullanarak sunucu sayılarını artırmak yerine azaltarak yönetim ve işletim kolaylığı getiren sistemler olarak geliştirilmektedir.

    İMMİB' Bilgi İşlem Şubesi olarak bu kavramları, bilişim teknolojisini ve gelişmeleri çok yakından takip ederek, iş süreçlerimizde uygulayarak hizmet kalitemizi artırmak yolunda emin adımlarla ilerlemekteyiz.

“Bilişim Gelecektir ve Gelecek Bilişimle Şekillenecektir”