Sınır Dışı Etme Kararı Alınan Yabancıların Çeşitli Masraflarının İşverenlerinden Tahsili Hakkında
Sayın Üyemiz,
Türkiye İhracatçılar Meclisinden(TİM) alınan bir yazıda, yabancılara verilecek çalışma izinlerine dair iş ve işlemlerde izlenecek usul ve esaslar ile yetki ve sorumlulukları düzenleyen 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'nun 13/8/2016 tarih ve 29800 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olduğu, ülkemizde çalışmak isteyen yabancılara ilişkin çalışma izni taleplerinin bu Kanun ve diğer ilgili mevzuat kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından değerlendirilmekte olduğu ve istemi uygun bulunanlara çalışma izni verildiği bildirilmektedir.
Bu kapsamda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü'nden TİM'e iletilen yazıda, anılan Kanun'un;
- “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasında, bu Kanun'un Türkiye'de çalışmak için başvuruda bulunan veya çalışan, bir işveren yanında mesleki eğitim görmek üzere başvuruda bulunan veya görmekte olan, staj yapmak üzere başvuruda bulunan veya staj yapan yabancılar ile Türkiye'de geçici nitelikte hizmet sunumu amacıyla bulunan sınır ötesi hizmet sunucusu yabancıları ve yabancı çalıştıran veya çalıştırmak üzere başvuruda bulunan gerçek ve tüzel kişileri kapsayacağı;
- “Çalışma izninde yetki ve yükümlülük” başlıklı 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında, bu Kanun kapsamında yer alan yabancıların çalışma izni olmaksızın Türkiye'de çalışmaları veya çalıştırılmalarının yasak olduğu,
Ayrıca, “Denetleme yetkisi” başlıklı 23 üncü maddesinin;
- Birinci fıkrasında, bu Kanun kapsamındaki yabancıların ve işverenlerin bu Kanun'dan doğan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediklerinin Bakanlıkları iş müfettişleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişleri ve sosyal güvenlik denetmenleri tarafından denetleneceği; bu Kanun gereğince yapılacak teftiş, denetim ve soruşturmaların, uygulanmakla yükümlü olunan mevzuatın teftiş, denetim ve soruşturma hükümlerine göre yapılacağı ve bu hükümlere göre ilgili yaptırımların uygulanacağı,
- İkinci fıkrasında, kamu idarelerinin denetim elemanları ile kolluk kuvvetlerinin, mevzuatları gereğince işyerlerinde yapacakları her türlü denetim, inceleme ve kontrol sırasında yabancı çalıştıran işverenler ile yabancıların bu Kanun'dan doğan yükümlülüklerini yerine getirmediklerini tespit etmeleri hâlinde durumun Bakanlığa bildirileceği,
- Üçüncü fıkrasında, birinci fıkraya göre yapılan denetimler ve ikinci fıkraya göre yapılan bildirimler üzerine, gönderilen tutanaklar ve denetim raporlarına göre bu Kanun'da yer alan idari yaptırımların Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünce uygulanacağı,
- Sekizinci fıkrasında, çalışma izni bulunmadan çalıştığı tespit edilen yabancıların sınır dışı edilmek üzere İçişleri Bakanlığına bildirileceği,
- Dokuzuncu fıkrasında ise, işveren veya işveren vekilinin, çalışma izni bulunmayan yabancının ve varsa eş ve çocuklarının konaklama giderlerini, ülkelerine dönmeleri için gerekli masrafları ve gerektiğinde sağlık harcamalarını karşılamak zorunda olduğu, bu gider, masraf ve harcamaların Göç İdaresi Genel Müdürlüğü (Başkanlığı) bütçesinden karşılanması hâlinde, bu madde gereğince ödenen tutarların, 21/07/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca işveren veya işveren vekilinden tahsil edileceği, bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslarınİçişleri Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından müştereken belirleneceği hususlarının yer aldığı ifade edilmektedir.
Anılan yazıda devamla, 6735 sayılı Kanun'un Uygulama Yönetmeliği'nin “Çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilen yabancıların sınır dışı edilmesi” başlıklı 65'inci maddesinin;
- Birinci fıkrasında, çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilen yabancıların sınır dışı edilmek üzere çalışma ve iş kurumu il müdürlüğünce Kanun'un 23'üncü maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca İl Göç İdaresi Müdürlüğüne bildirileceği,
- İkinci fıkrasında, birinci fıkra kapsamındaki yabancının işveren veya işveren vekilinin, yabancının ve varsa eş ve çocuklarının konaklama giderlerini, ülkelerine dönmeleri için gerekli masrafları ve gerektiğinde sağlık harcamalarını karşılamak zorunda olduğu, bu gider, masraf ve harcamaların Göç İdaresi Başkanlığı bütçesinden karşılanması hâlinde, bu madde gereğince ödenen tutarların, 6183 sayılı Kanun uyarınca işveren veya işveren vekilinden tahsil edileceği,
- Üçüncü fıkrasında ise, ikinci fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasların Bakanlık ve İçişleri Bakanlığınca müştereken belirleneceği ifadelerinin yer aldığı belirtilmektedir.
Bununla birlikte, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun “Sınır dışı etme kararının yerine getirilmesi” başlıklı 60'ıncı maddesinin altıncı fıkrasında, gerçek veya tüzel kişilerin kalışlarını veya dönüşlerini garanti ettikleri yabancıların sınır dışı edilme masraflarını ödemekle yükümlü olduğu, yabancıyı izinsiz çalıştıran işveren veya işveren vekillerinin, yabancının sınır dışı edilmesi işlemleri konusundaki yükümlülükleri hakkında 6735 sayılı Kanun'un 23'üncü maddesinin dokuzuncu fıkrası (mülga 4817 sayılı Kanun'un 21'inci maddesinin üçüncü fıkrasına yapılan atıfla 6735 sayılı Kanun'un 26'ncı maddesi gereği 6735 sayılı Kanun'un ilgili maddesine yapılmış sayılmaktadır.) hükmünün uygulanacağı belirtilmektedir.
Bu kapsamda, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na aykırı biçimde izinsiz çalıştığı tespit edilen ve sınır dışı edilmek üzere İl Göç İdaresi Müdürlüğüne bildirilen yabancılar ile varsa bu kişilerin eş ve çocuklarının konaklama giderlerinin, ülkelerine dönüşleri için gerekli masrafları ve ihtiyaç hâlinde sağlık harcamalarının Göç İdaresi Başkanlığı bütçesinden karşılanması durumunda, söz konusu tutarların işveren veya işveren vekilinden tahsil edilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığı ile müştereken hazırlanan “İzinsiz Çalıştığı İçin Haklarında Sınır Dışı Etme Kararı Alınan Yabancıların Çeşitli Masraflarının İşverenlerinden Tahsili Hakkında Yönetmelik”in 23/07/2025 tarihli ve 32964 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış olduğu, işbu Yönetmelik yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra (23 Ocak 2026 tarihi itibarıyla) yürürlüğe gireceği bildirilmektedir.
Bilgilerinizi rica ederiz.