AB Genişletilmiş Üretici Sorumluluğunun Bazı Yükümlülüklerinin Askıya Alınması

Sayın Üyemiz,

Türkiye İhracatçılar Meclisinden alınan bir yazıda, T.C. Ticaret Bakanlığının bir yazısına atıfla, Avrupa Parlamentosu (AP) tarafından küçük ve mikro işletmelerin atık mevzuatından kaynaklanan idari yüklerinin azaltılması amacıyla, Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (Extended Producer Responsibility EPR) kapsamındaki belirli yükümlülüklerin geçici olarak basitleştirilmesine yönelik pozisyonunun kabul edildiği aktarılmaktadır. Söz konusu düzenlemelerin, Avrupa Komisyonu tarafından Aralık 2025 tarihinde sunulan Çevre Omnibus VIII Paketi kapsamında yer almakta ve iki ayrı yasama önerisi üzerinden ele alınmakta olduğu ifade edilmektedir.

Bu çerçevede, ilk önerinin, atık, atık elektrikli ve elektronik ekipman ile tek kullanımlık plastik atıklara ilişkin EPR kapsamında yetkili temsilci atanmasına yönelik kuralların askıya alınmasını düzenlemekte olduğu, bu kapsamda 2008/98/AB sayılı Atık Çerçeve Direktifi, 2012/19/AB sayılı Atık Elektrikli ve Elektronik Ekipman Direktifi (WEEE Direktifi) ve 2019/904/AB sayılı Belirli Plastik Ürünlerin Çevre Üzerindeki Etkisinin Azaltılmasına İlişkin Direktifte (Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi) değişiklik yapılmasının öngörülmekte olduğu bildirilmektedir.

İkinci olarak ise batarya ve atık bataryalar ile ambalaj ve ambalaj atıklarına ilişkin EPR kapsamında yetkili temsilci atanmasına yönelik kuralların askıya alınmasının amaçlanmakta olduğu, 2023/1542/AB sayılı Batarya ve Atık Bataryalar Tüzüğü ile 2025/40/AB sayılı Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü (PPWR) kapsamında düzenleme yapılması planlandığı ifade edilmektedir.

Mevcut AB atık mevzuatı uyarınca, ürünlerini başka bir üye ülkenin pazarına arz eden üreticilerin, ilgili ülkede EPR kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmek üzere yetkili temsilci atamalarının gerekebildiği aktarılmaktadır. Bu durumun, özellikle birden fazla üye ülkede faaliyet gösteren işletmeler açısından kayıt, raporlama ve mali yükümlülüklerin yanı sıra önemli idari maliyetler doğurmakta olduğu ifade edilmektedir. Bu kapsamda, Avrupa Komisyonu tarafından, söz konusu ulusal temsilci gerekliliklerinin AB tek pazarı içerisinde sınır ötesi ticaret yapan işletmeler açısından idari engel oluşturduğu değerlendirilerek, Omnibus VIII paketinde uygulamanın askıya alınmasının önerildiği iletilmektedir. Üreticilerin diledikleri takdirde yetkili temsilci atayabilmeleri ise mümkün olmaya devam edecek olup Komisyon önerisinde söz konusu askıya alma süresinin 1 Ocak 2035 tarihine kadar uygulanmasının öngörülmekte olduğu aktarılmaktadır.

AP'de oylanan pozisyonda, anılan geçici uygulamanın yalnızca AB içerisinde yerleşik mikro ve küçük işletmelerin sınır ötesi faaliyetleriyle sınırlandırılarak 2035'e kadar ya da daha kapsamlı döngüsel ekonomi mevzuatı kabul edilene kadar uygulanmasının öngörüldüğü aktarılmaktadır. AP tutumuna göre, mikro ve küçük işletmelerin 50'den az çalışanı bulunan ve yıllık cirosu veya bilanço toplamı 10 milyon Avro'yu aşmayan işletmeleri kapsadığı bildirilmekte olup AB Konseyi'nin de Komisyonun önerisine dair tutumunu kabul etmesi sonrasında, kurumlar arasında mevzuata yönelik görüşmelerin başlamasının planlanmakta olduğu ifade edilmektedir.

Konuya ilişkin olarak AP tarafından yapılan açıklamaya https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20261018IPR48256/waste-meps-back-simplified-rules-for-small-businesses bağlantısından ulaşılması mümkündür.

Bilgilerinizi rica ederiz.