AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) nedir ve neden uygulamaya konulmuştur?
AB, iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında Yeşil Mutabakat çerçevesinde 2030 yılına kadar sera gazı emisyonlarını %55 azaltmayı ve 2050 yılına kadar iklim açısından nötr olmayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda Temmuz 2021'de sunulan "55'e Uyum" politikaları tasarlanmıştır. AB, kendi içindeki işletmelerin faaliyetlerini karbon vergisi veya emisyon ticaret sistemi olmayan AB dışı ülkelere taşıması anlamında kullanılan “karbon kaçağı” (carbon leakage) riskini azaltmayı amaçlamaktadır.
Bu kapsamda demir-çelik, alüminyum, gübre, çimento, elektrik ve hidrojen sektörlerinde belirlenen ürünler için SKDM AB SKDM'nin geçiş aşaması 1 Ekim 2023'te; mali yükümlülük getiren kesin dönemi ise 1 Ocak 2026'da yürürlüğe girmiştir. Düzenleme ile AB'deki ithalatçıya SKDM kapsamındaki ürünlerin emisyonlarını hesaplama ve çeyreklik dönemde raporlama yükümlülüğü getirilmiştir. Geçiş döneminde toplanan gömülü emisyon verileri, nihai dönemde kullanılacak metodolojinin geliştirilmesi amacıyla kullanılmıştır.
Basitleştirme paketi kapsamında SKDM kapsamındaki mallar için 50 tonluk bir muafiyet eşiği getirilmiştir. Yıllık olarak SKDM'ye tabi mallardan 50 tonun altında ithalat yapan şirketler, SKDM yükümlülüklerinden muaf tutulacaktır. Bu düzenlemenin, büyük çoğunluğu KOBİ'ler ve bireylerden oluşan yaklaşık 182.000 ithalatçıyı muafiyet kapsamına alması, buna karşılık kapsamdaki emisyonların yüzde 99'undan fazlasını muhafaza etmesi beklenmektedir.